Πείνα, ασθένειες και έλλειψη νερού στις φτωχές χώρες, πλημμύρες και λειώσιμο των πάγων στην Ασία, εξαφάνιση ειδών παγκοσμίως. Τα δυσοίωνα συμπεράσματα της Διακυβερνητικής Επιτροπής Ειδικών για τις Κλιματικές Αλλαγές (IPCC) ήταν λίγο-πολύ αναμενόμενα, ακόμη και πριν από τη λήξη της διάσκεψης των Βρυξελλών. Και ανεξαρτήτως των ολονύχτιων διαφωνιών και των όποιων συμβιβασμών στην τελική διατύπωση της έκθεσης, οι διαπιστώσεις των επιστημόνων δεν μπορούν παρά να προκαλούν ανησυχία.
Ο αριθμός των ανθρώπων, μέχρι το 2020, που θα αντιμετωπίσουν σοβαρή λιψυδρία στην Αφρική θα κυμανθεί από 75 έως 250 εκατομμύρια, αναφέρει στα συμπεράσματά της η Διακυβερνητική Επιτροπή Ειδικών για τις Κλιματικές Αλλαγές
Οι ειδικοί προβλέπουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη και οι εν εξελίξει κλιματικές αλλαγές θα οδηγήσουν σε αύξηση της θνησιμότητας που συνδέεται με τα κύματα καύσωνα, τις πλημμύρες, τις καταιγίδες, τις ξηρασίες και τις πυρκαγιές και υπολογίζουν σε «πολλά εκατομμύρια» τους ανθρώπους που, μέχρι το 2080, θα πληγούν από την άνοδο της στάθμης των θαλασσών και θα υποχρεωθούν σε μετοίκηση. Προβλέπουν ακόμη εξάπλωση των μολυσματικών ασθενειών που μεταδίδονται μέσω εντόμων και διαταραχές στην απόδοση των καλλιεργειών.
Το νερό... νεράκι
Ενα από τα σημεία-κλειδιά της έκθεσης και βασική πηγή ανησυχίας είναι η μείωση της διαθεσιμότητας των υδάτινων πόρων. Ο αριθμός των ανθρώπων που θ' αντιμετωπίσουν σοβαρή λειψυδρία στην Αφρική από σήμερα μέχρι το 2020 θα κυμανθεί από 75 έως 250 εκατομμύρια. Στο ίδιο διάστημα, η αγροτική παραγωγή που εξαρτάται από τις βροχοπτώσεις θα μπορούσε να μειωθεί σε ορισμένες αφρικανικές χώρες μέχρι και 50%. Στην Ασία η υποχώρηση των παγετώνων, ιδίως στα Ιμαλάια, θα προκαλέσει μακροπρόθεσμα τη μείωση της παροχής των μεγάλων ποταμών, επηρεάζοντας αρνητικά, σε συνδυασμό με την πληθυσμιακή αύξηση, κάπου ένα δισεκατομμύριο κατοίκους ώς τα μέσα του αιώνα. Η Ευρώπη (όπως και η Αρκτική) θα δει επίσης τους πάγους των Αλπεων να λειώνουν και η Αυστραλία θα χάσει μεγάλο μέρος των κοραλλιογενών της υφάλων λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας του ωκεανού. Ακόμη και μια αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,5 με 2,5 βαθμούς Κελσίου είναι ικανή ν' απειλήσει με εξαφάνιση το 20-30% όλων των ζωικών και φυτικών ειδών.
Κινήσεις στο... και πέντε
Κι όλα αυτά ξεφεύγουν πλέον από τα όρια του υποθετικού σεναρίου. Οπως επισήμανε ο Μάρτιν Πάρι, εκ των προεδρευόντων της Ομάδας Εργασίας ΙΙ της IPCC, «για πρώτη φορά δεν βασιζόμαστε κυρίως σε μοντέλα αλλά σε εμπειρικά στοιχεία (29.000 τον αριθμό) που μπορούμε να μετρήσουμε». Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, υπάρχουν όμως κάποιες στρατηγικές κινήσεις: οι κυβερνήσεις θα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές καυσαερίων, να προωθήσουν την αειφόρο ανάπτυξη, να στηρίξουν τη σχετική έρευνα, να προσαρμόσουν τις καλλιέργειες, να βρίσκονται σε ετοιμότητα για τον οικονομικό επαναπροσανατολισμό των τουριστικών περιοχών που θα χάσουν τα πλεονεκτήματά τους κ.λπ. Κι αν και οι κλιματικές αλλαγές θα πλήξουν κυρίως «τους φτωχότερους των φτωχών», είναι οι πλούσιοι που έχουν τα μέσα και καλούνται να ηγηθούν της προσπάθειας για ανακοπή του ρυθμού των καταστροφικών μεταβολών.
Ο αριθμός των ανθρώπων, μέχρι το 2020, που θα αντιμετωπίσουν σοβαρή λιψυδρία στην Αφρική θα κυμανθεί από 75 έως 250 εκατομμύρια, αναφέρει στα συμπεράσματά της η Διακυβερνητική Επιτροπή Ειδικών για τις Κλιματικές Αλλαγές
Οι ειδικοί προβλέπουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη και οι εν εξελίξει κλιματικές αλλαγές θα οδηγήσουν σε αύξηση της θνησιμότητας που συνδέεται με τα κύματα καύσωνα, τις πλημμύρες, τις καταιγίδες, τις ξηρασίες και τις πυρκαγιές και υπολογίζουν σε «πολλά εκατομμύρια» τους ανθρώπους που, μέχρι το 2080, θα πληγούν από την άνοδο της στάθμης των θαλασσών και θα υποχρεωθούν σε μετοίκηση. Προβλέπουν ακόμη εξάπλωση των μολυσματικών ασθενειών που μεταδίδονται μέσω εντόμων και διαταραχές στην απόδοση των καλλιεργειών.
Το νερό... νεράκι
Ενα από τα σημεία-κλειδιά της έκθεσης και βασική πηγή ανησυχίας είναι η μείωση της διαθεσιμότητας των υδάτινων πόρων. Ο αριθμός των ανθρώπων που θ' αντιμετωπίσουν σοβαρή λειψυδρία στην Αφρική από σήμερα μέχρι το 2020 θα κυμανθεί από 75 έως 250 εκατομμύρια. Στο ίδιο διάστημα, η αγροτική παραγωγή που εξαρτάται από τις βροχοπτώσεις θα μπορούσε να μειωθεί σε ορισμένες αφρικανικές χώρες μέχρι και 50%. Στην Ασία η υποχώρηση των παγετώνων, ιδίως στα Ιμαλάια, θα προκαλέσει μακροπρόθεσμα τη μείωση της παροχής των μεγάλων ποταμών, επηρεάζοντας αρνητικά, σε συνδυασμό με την πληθυσμιακή αύξηση, κάπου ένα δισεκατομμύριο κατοίκους ώς τα μέσα του αιώνα. Η Ευρώπη (όπως και η Αρκτική) θα δει επίσης τους πάγους των Αλπεων να λειώνουν και η Αυστραλία θα χάσει μεγάλο μέρος των κοραλλιογενών της υφάλων λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας του ωκεανού. Ακόμη και μια αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,5 με 2,5 βαθμούς Κελσίου είναι ικανή ν' απειλήσει με εξαφάνιση το 20-30% όλων των ζωικών και φυτικών ειδών.
Κινήσεις στο... και πέντε
Κι όλα αυτά ξεφεύγουν πλέον από τα όρια του υποθετικού σεναρίου. Οπως επισήμανε ο Μάρτιν Πάρι, εκ των προεδρευόντων της Ομάδας Εργασίας ΙΙ της IPCC, «για πρώτη φορά δεν βασιζόμαστε κυρίως σε μοντέλα αλλά σε εμπειρικά στοιχεία (29.000 τον αριθμό) που μπορούμε να μετρήσουμε». Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, υπάρχουν όμως κάποιες στρατηγικές κινήσεις: οι κυβερνήσεις θα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές καυσαερίων, να προωθήσουν την αειφόρο ανάπτυξη, να στηρίξουν τη σχετική έρευνα, να προσαρμόσουν τις καλλιέργειες, να βρίσκονται σε ετοιμότητα για τον οικονομικό επαναπροσανατολισμό των τουριστικών περιοχών που θα χάσουν τα πλεονεκτήματά τους κ.λπ. Κι αν και οι κλιματικές αλλαγές θα πλήξουν κυρίως «τους φτωχότερους των φτωχών», είναι οι πλούσιοι που έχουν τα μέσα και καλούνται να ηγηθούν της προσπάθειας για ανακοπή του ρυθμού των καταστροφικών μεταβολών.

Comment